Có lẽ thật khó khi định danh hay tìm một chức vị để gọi “người phụ nữ thép” của nền hội họa Việt Nam - bà Xuân Phượng. Bà đã nắm giữ nhiều vị trí quan trọng trên con đường cách mạng, từ chiến sĩ quân giới, người chế tạo thuốc nổ, bác sĩ, phóng viên chiến trường, phiên dịch viên, đến đạo diễn phim tài liệu hay một nhà sưu tập tranh. Có thể nói cuộc đời bà là cuốn hồi ký sống ghi lại những trang sử hào hùng của một thời chiến đấu oanh liệt. Với mong muốn lịch sử được gắn kết và thấu hiểu bởi thế hệ trẻ, hồi ký “Gánh gánh…gồng gồng…” ra đời, tái hiện một dòng chảy chiến tranh cuồng nộ vắt qua một thế kỷ.
