Với vai trò là đơn vị tham gia từ giai đoạn đầu xây dựng đề án, các chuyên gia, nhà khoa học của Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) đã chia sẻ, phản biện và đề xuất nhiều giải pháp quan trọng, góp phần làm rõ mô hình, lộ trình triển khai cũng như cơ chế huy động nguồn lực cho Trung tâm.

Toàn cảnh Hội thảo

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược phát triển kinh tế biển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đề án Trung tâm Nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương được xây dựng từ yêu cầu triển khai Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị về phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với định hướng đưa địa phương trở thành trung tâm kinh tế biển tầm quốc gia và khu vực.

Về phía UBND tỉnh Khánh Hòa, hội thảo có sự tham dự của đồng chí Hồ Xuân Trường - Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; đồng chí Nguyễn Thanh Hà - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; cùng ThS. Phạm Quốc Hoàn - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ.

Về phía UEH, tham dự Hội thảo có PGS.TS. Bùi Quang Hùng - Phó Giám đốc phụ trách UEH; PGS.TS. Phan Thị Bích Nguyệt - Chủ tịch UEH Alumni và PGS.TS. Trịnh Tú Anh - Viện trưởng Viện Đô thị Thông minh và Quản lý (ISCM). Hội thảo còn có sự tham gia của đại diện các sở, ban, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp trong lĩnh vực khoa học - công nghệ biển.

Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã nghe báo cáo tổng quan về quá trình tham mưu thành lập Trung tâm và các tham luận chuyên sâu tập trung vào những nội dung trọng tâm như: mô hình tổ chức và quản trị, cơ chế tài chính giai đoạn đầu, cơ chế hợp tác công - tư (PPP), chính sách đặc thù và định hướng phát triển công nghệ đại dương.

Đáng chú ý, các nhà khoa học UEH đã đóng góp hai tham luận quan trọng, cung cấp góc nhìn học thuật gắn với thực tiễn triển khai.

Trong tham luận “Mô hình tổ chức, quản trị và vận hành Trung tâm nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương theo định hướng hiệu năng cao, tiếp cận thông lệ quốc tế”, PGS.TS. Trịnh Tú Anh nhấn mạnh sự cần thiết của một mô hình quản trị mở, linh hoạt, gắn kết đa bên. Theo đó, Trung tâm cần được tổ chức như một nền tảng kết nối “đồng sáng tạo” giữa Nhà nước - nhà khoa học - trường đại học - doanh nghiệp trong nước và quốc tế, được vận hành dựa trên dữ liệu, công nghệ và các chuẩn mực quốc tế nhằm bảo đảm nghiên cứu gắn với ứng dụng, thương mại hoá và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, trở thành sinh kế của dân cư địa phương và phát triển kinh tế đại dương bền vững.

PGS.TS. Trịnh Tú Anh trình bày tham luận

Ở góc độ chính sách và tài chính, tham luận của PGS.TS. Bùi Quang Hùng và PGS.TS. Phan Thị Bích Nguyệt đề xuất các cơ chế mang tính đột phá nhằm bảo đảm hoạt động của Trung tâm trong giai đoạn đầu. Trong đó, nổi bật là cơ chế tài chính linh hoạt, kết hợp giữa nguồn lực nhà nước và xã hội hóa; chuyển từ quản lý theo đầu vào sang quản lý theo kết quả; cùng với việc triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các dự án công nghệ đại dương.

Nhấn mạnh vai trò của cơ chế này, PGS.TS. Phan Thị Bích Nguyệt cho biết: “Cơ chế sandbox là công cụ thiết yếu để rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến thương mại hóa, giảm phụ thuộc công nghệ nước ngoài, đồng thời bảo đảm an ninh và chủ quyền biển đảo.”

PGS.TS. Phan Thị Bích Nguyệt - Chủ tịch UEH Alumni trình bày tham luận

Chia sẻ thêm về vai trò đồng hành của UEH, PGS.TS. Bùi Quang Hùng cho biết: “Ngay từ giai đoạn đầu tham gia xây dựng đề án, UEH đã xác định sẽ theo đuổi và hỗ trợ triển khai Trung tâm đến cùng. UEH có đủ tiềm lực để kết nối các dự án quốc tế trong lĩnh vực công nghệ đại dương, huy động nguồn lực từ các quỹ và đối tác quốc tế, đồng thời gắn kết với hệ sinh thái khởi nghiệp và triển khai các hoạt động giáo dục về biển cho thế hệ trẻ. Nếu đặt trong điều kiện vận hành từ 3–5 năm với cơ chế đồng sáng tạo giữa các bên liên quan như đề xuất, Trung tâm hoàn toàn có khả năng triển khai hiệu quả và tạo ra giá trị thực tiễn.”

PGS.TS. Bùi Quang Hùng chia sẻ tại hội nghị

Bên cạnh các tham luận, phiên thảo luận mở cũng ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp từ các chuyên gia, tập trung vào cơ chế tuyển chọn và đãi ngộ nhân sự chất lượng cao; phương thức đặt hàng nhiệm vụ nghiên cứu; cơ chế phối hợp giữa Trung tâm với doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế; cũng như định hướng phát triển các công nghệ chủ lực trong lĩnh vực đại dương.

Trong quá trình xây dựng đề án, UEH đóng vai trò là đơn vị tham gia tư vấn, chắp bút cùng UBND tỉnh Khánh Hòa, góp phần định hình mô hình Trung tâm theo hướng hiện đại, tiệm cận thông lệ quốc tế và phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương. Sự đồng hành này tiếp tục khẳng định vai trò của UEH trong việc kết nối tri thức, tham gia hoạch định chính sách và thúc đẩy các mô hình đổi mới sáng tạo phục vụ cộng đồng.

Hội thảo là bước đi quan trọng trong lộ trình hình thành Trung tâm nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương - một thiết chế khoa học và công nghệ có ý nghĩa chiến lược, không chỉ đối với Khánh Hòa mà còn đối với phát triển kinh tế biển của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Đại biểu chụp ảnh lưu niệm

Trụ cột: Nghiên cứu, Cộng đồng

Dự án: UEH Connecting

Tin, ảnh: Viện Đô thị Thông minh và Quản lý, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác, UEH Nexus Campus Nha Trang